سیاست چه مفهومی دارد

0
10
حالت شب

مفهوم سیاست از جنجالى‏ترین و پیچیده‏ترین مفاهیم کلیدى در علوم انسانى است که اندیشمندان علوم سیاسى در مورد آن اجماع نظر ندارند مهم‏ترین دلیل آن، وجود ابهام در محتوا و مؤلفه‏ها و پیش‏فرض‏هاى آن است، زیرا علم سیاست از زیر مجموعه‏هاى علوم انسانى است که همواره با پیش فرض‏هاى خاصى قرین است و لذا هرگونه بحث از اصول و مبانى علم سیاست مسبوق به نظریه و اعتقادات است، از این‏رو تفکیک دانش سیاست از ارزش‏ها و باورها غیر ممکن مى‏نماید. تفکر سیاسی در عهد باستان از یونان آغاز شد، اما علم سیاست به عنوان یک رشته آموزه‌های عالی تا حدی نو است و طی صد سال گذشته رشد یافته است. پیش از آن بررسی و توجه پیگیرانۀ سیاست در انحصار شهریاران، سیاست‌مداران، فیلسوفان و حقوق‌دانان بود. مردم در امور عمومی نقش نداشتند و به سیاست و نظریه‌پردازی سیاسی هم چندان نمی‌پرداختند.

Organizational politics: Curse or blessing? | CQ Net - Management skills  for everyone

سياست در لغت به معني اصلاح امور خلق و اداره كردن كارهاي مملكت، مراقبت از امور داخلي و خارجي كشور، رعيت‌داري، مردم‌داري و عقوبت و مجازات كردن است؛ و به كسي كه در كارهاي سياسي و امور مملكت داراي بصيرت و دانايي و كارآزموده باشد سياست‌مدار گويند)  محمد بهشتي، فرهنگ صبا، ص۶۳۰(

از نظر اصطلاحي تا آنجا كه صاحب‌نظران مي‌گويند تاكنون حدود ۲۰۰ معنا براي اين واژه ارائه شده است عده‌اي از نظريه‌پردازان سياست را به معناي «علم قدرت» دانسته‌اند. برخي ديگر از نظريه‌پردازان غربي سياست را به معناي «علم دولت» دانسته‌اند. اما در فرهنگ سياسي اسلام واژه سياست را به معناي تمشيَت امور چه در امر دولت و چه غير دولت آورده‌اند. امام خميني رحمه الله به عنوان يك سياست‌مدار برجسته مي‌فرمايد: ((سياست اين است كه جامعه را هدايت كند و راه ببرد تمام مصالح جامعه و تمامي ابعاد انسان و جامعه را در نظر بگيرد و اينها را به طرف چيزي كه صلاحشان هست هدايت كند)).(  وينست، اندرو، نظريه‌هاي دولت، ترجمه: حسين بشري، ص۲۰٫)

ماکس وبر   سیاست یعنی کوشش برای شرکت در قدرت ویا کوشش برای نفوذ درتخصیص قدرت چه در میان دولت ها و چه در میان گروه در یک دولت.پس به زعم وبر آنچه سیاست ر ااز حوزه دیگر فعالیت های بشری جدا می کندقدرت است،زیرا قدرت همیشه وجود دارد. معتقد است سیاست یعنی حرفه؛ سیاست، تلاشی است برای مشارکت در کسب قدرت و سعی در اعمال نفوذ برای اختصاص دادن قدرت در هر رده ای از تشکیلات، اعم از گروه ها و یا دولت ها. بنابراین هر کس با هر انگیزه، چه اهداف آرمانی و چه اهداف مادی و چه اهداف جاه طلبانه و چه لذتی که از کسب قدرت به دست می آید، دست به هر اقدامی برای مشارکت در قدرت بزند، عمل سیاسی انجام داده است.( فرهنگ رجایی، ص ۱۸۶٫۸)

مورگانتا «سیاست تنها مبارزه برای قدرت است». پس علم سیاست مطالعه قدرت است.اگر سیاست تنها مبارزه قدرت باشد در جامعه جنگ همه علیه همه همواره حاکم است.اما دنیای سیاست از رقابت علیه قدرت هم خالی نیست.اگر انسان ها همه فرشته بودند،ضرورتی برای تشکیل حکومت وجود نداشت.و اگر فرشتگان بر جامعه حکومت می کردند،نه به اداره وکنترل عوامل داخلی حکومت نیاز بود ونه به تعیین حدود واختیارات.انسان هم قدرت طلب است وهم نظم خواه .هم با تدبیر اداره امور را می چرخاندوهم به رقابت می پردازد

ارسال یک پاسخ

لطفا دیدگاه خود را وارد کنید!
لطفا نام خود را در اینجا وارد کنید